Wat zijn waarden?

Waarden worden meestal uitgedrukt in woorden en zijn een expressie van emoties, van gemoedstoestanden. Zo kun je blijheid, liefde, rust, spanning enz. voelen en door deze woorden kun je er een betekenis aan geven. Waarden zijn belangrijk voor ons. Ze geven de maatstaf aan waarop we ons leven en de situaties in ons leven beoordelen. We vinden iets mooi of niet mooi, pijnlijk of juist plezierig.

Onze focus gaat uit naar wat we belangrijk vinden (ook onbewust)

Deze waarden hebben een bijzondere invloed op ons. Namelijk de dingen die we belangrijk vinden, waar we waarde aan hechten, vallen ons op. Als je bijvoorbeeld veel waarde hecht aan gezondheid, zul je daar veel over lezen. Je zult beter opletten met je voeding. Vaak zijn we ons er niet van bewust waarom we de dingen doen die we doen. Onze waarden bepalen een groot deel van ons gedrag.

Emotie? Welke waarde is er in het spel.

Maar ook wanneer we boos worden, zijn er waarden in het spel. Als je je boos voelt, is er waarschijnlijk een belangrijke waarde geraakt. Iemand heeft jou bijvoorbeeld niet rechtvaardig of eerlijk behandeld. 

Hoe kom ik achter mijn waarden?

Je eigen waarden ontdekken is een mooi proces. Waarden kun je achterhalen door vragen te stellen over situaties die je hebt meegemaakt. Op je werk, in je relatie, op vakantie noem maar op. De volgende vier vragen zijn hiervoor zeer geschikt:

• Waarom vind ik dat belangrijk?
• Wat maakt dat ik dit belangrijk vind?
• Wat levert mij dit op?
• Wat doet dit met mij?

Bereiken en vermijden

We hebben waarden die we nastreven én we hebben waarden die we onderdrukken. Waarden zoals onzekerheid, afwijzing en spanning. Zo kun je bijvoorbeeld een opdracht of verzoek uitvoeren uit angst er niet bij te horen.

Wij zijn als mensen er meer op gericht om ‘negatieve’ waarden te vermijden dan dat we positieve waarden nastreven.

Wanneer de angst zo groot is om ergens niet bij te horen (afwijzing), kan de motivatie wel eens zo sterk worden dat je andere belangrijke waarden vergeet. Neem als voorbeeld roken en gezondheid.

Maar zo zijn er ook mensen die niet gaan sporten omdat ze bang zijn uitgelachen te worden. Ook zo kun je dus jouw eigen belangrijke waarden onderdrukken. Eigenlijk is het waardesysteem een innerlijke chantagemethode. 

Door naar boven te halen wat onze belangrijke waarden zijn kunnen we er ook concreet invulling aan geven in onze dagelijkse bezigheden. En misschien wel effectievere beslissingen nemen.