Ik heb al lange tijd een artikel in mijn hoofd over leiderschap. En dan vooral vanuit de Q'ero. Ik heb die mensen ontmoet, ik heb over ze gelezen, ik heb textiel van hun gekocht en ik heb van ze geleerd.

Als het over leiderschap gaat, krijgen we de vaak de 'standaard' boeken. Stephen Covey, Henry Mintzberg, Daniel Ofman, Kenneth Blanchard, Tom Peters, Peter Senge en vele anderen.

Alternatieve vormen over leiderschap, vinden we ook vaak in de spirituele hoek. Zoals het Boeddhisme, boeken over Zen of Jezus of de boeken van bijvoorbeeld Deepak Chopra.

Soms erg zakelijk, aan de ander kant weer de zweverige kant op. Alles is liefde, maar hoe meet ik dat dan en wat doe ik daar dan mee? Dat is meer de kant die ik op wil. En dat vond ik dus bij de Q'ero. Een Indianenstam uit het Andes gebergte in Peru. En ook hier zijn weer allerlei spirituele 'healings en divinaties' te halen. Alsof je bij een new age winkel staat. Maar mij gaat het om de filosofie van hun levenswijze. Hun waarden en leefregels. Want daar zit een enorme bron van wijsheid die een bijdrage kan leveren aan authenticiteit van mensen. En voor mij is is authentiek zijn de basis voor persoonlijk leiderschap.

Wie of wat zijn de Q'ero
De Q'ero zijn de Indianen die de leer van de Inca nog puur 'leven'. Doordat zij op zeer grote hoogte leven in het Andesgebergte (4.000 meter) en afhankelijk zijn van hoe zij in harmonie met elkaar en de omgeving leven. En ondanks dat de mensen - volgens onze normen - niets bezitten, zijn ze heel rijk.

Mijn interesse in Indianen en Q'ero in het algemeen
Al vanaf mijn 10de jaar hebben Indianen mijn interesses. En niet omdat ik zo graag Indiaantje wil spelen. Een van de boeken die mij al op jonge leeftijd aangreep was het boek 'begraaf mijn hart bij de bocht van de rivier / bury my heart at wounded knee'. Boos werd ik op de blanken en wat zij die mensen aandeden. Maar ook werd ik geraakt door de levensstijl van de Indianen. Het schieten van een Bizon en alles gebruiken. En wat niet gebruikt kon worden, werd teruggeven aan de Aarde. Met respect, dankbaarheid en de vraag om weer nieuwe Bizons te laten groeien. Hoezo duurzaamheid en cradle2cradle?

Leiderschap volgens de Q'ero

Onderstaand is een interpretatie van wat ik onder leiderschap versta. ik combineer dat met de ervaringen die ik zelf gehad heb met de Q'ero en tijdens mijn trainingen. Of zij zelf dit als leiderschap zien, weet ik niet. Ze doen gewoon!

De 5 principes van authentiek leiderschap vanuit de Q'ero filosofie

Munay (Moenai)
Het eerste principe heet Munay. Ook wel de weg van liefde en schoonheid. Geen romantische liefde of Liefde in een new age context, maar een liefde die er is is voor alles en iedereen. Iets dat op natuurlijke wijze vanuit het hart komt en er niets voor terug verwacht. Een vorm van liefde dat warmte, zorgzaamheid en acceptatie uitstraalt. Als je vanuit dit principe naar de omgeving kijkt, zie je schoonheid en harmonie. Je kijkt dus met aandacht naar alles en iedereen.

Naar leiderschap gekeken vanuit Munay kan dat dus leiden tot onverdeelde aandacht voor anderen, voor jezelf, voor gebeurtenissen. Vanuit Munay, vanuit je hart leven betekent dat je de wonden die je in je hart nog draagt verlicht. 'Maak van je hart geen moordkuil', zeggen we hier in Nederland. En dat is precies wat het is. De wrok die we kunnen koesteren, hoeveel of weinig we van onszelf houden. Als we dat wat we allemaal met ons meedragen aan lasten, emotionele pijn en psychologische stress kunnen oplossen, zullen we een met een onvoorwaardelijke liefde kunnen kijken naar onszelf en anderen. En kunnen we echt contact maken met een ander en de weg volgen die ons hart wijst. Dit vereist een flinke dosis moed en doorzettingsvermogen. De nu volgende principes leveren een bijdrage aan het volgen van dit eerste principe. Heb lief.

Yachay (Jatsjai)
Het tweede principe heet Yachay. De weg van kennis. Yachay betekent 'leren, weten en onthouden'. Om te overleven op zulke enorme hoogten, moet je zeker onthouden en door de ervaringen leren. Zodat je kunt weten. Zo leren zij in de praktijk en van anderen. Zij vinden het hun verantwoordelijkheid anderen te leren wat zijzelf hebben ervaren en geleerd. Zowel in het werk als met de festiviteiten die ze hebben.

Ware kennis komt van directe persoonlijke ervaring geleid door intuïtie en inzicht. Het is de Q'ero duidelijk dat je - om te kunnen overleven - flexibel moet zijn in je gedachten en gedrag. Je kunt dus niet alles maar altijd toepassen, soms kun je beter iets niet of juist meer toepassen dan je geleerd hebt. En daar leer jij en anderen dan weer van. Bij de Indianen is bijvoorbeeld storytelling een manier om anderen iets te leren. Het is een continue leerproces met ruimte voor verandering. Bij Yachay is het belangrijk te weten wat de juiste kennis is om een leven vanuit Munay te leven

In ieder geval begint het met de wetenschap dat mensen verschillende beelden hebben van de wereld. Dat hun perceptie wordt gecreëerd door hun ervaringen en overtuigingen (en dat we daar weer van kunnen leren.). Het is het loslaten van oordelen. ook accepteren dat we gevangen kunnen zitten in onze mind, in onze rollen. Dat we angst hebben om de zekerheid van wat we al jaren doen en weten los te laten. Dit betekent dat je vooral naar jezelf zult moeten kijken, om te zien waar die vooroordelen en rolpatronen bij jezelf zitten. Flexibel zijn in je denken dus. Wat is wel waar en wat is niet waar. Het is zoveel als leven vanuit een beginner's mind.

Vanuit leiderschap gekeken naar Yachay zien we dat veel succesvolle leiders flexibel zijn in hun denken. Out of the box kunnen denken. Succesvolle ondernemers, kunstenaars of wetenschappers zijn vaak de mensen die net even dat extra gaven. Meestal niet gehinderd door kennis van zaken onderzochten ze met een beginner's mind de werkelijkheid. Met opmerkingen als 'ik wil de gedachten van God kennen' (Einstein) of het hebben van 'een onverzadigbaar nieuwsgierig benadering van het leven en een niet aflatend streven naar permanent leren' (Curiosita van Leonardo Da Vinci). Flexibiliteit in denken is al in 1928 onderzocht door Napoleon Hill in zijn boek the law of succes. Maar hebben we dit nodig of stellen we onszelf gewoon de juiste vragen? Denk juist.

Llank'ay (Jankai)
Het derde principe heet Llankay, de weg van actie. Letterlijk betekent het ook 'te werken'. Maar het gaat voorbij aan allen fysieke arbeid. Het gaat hier om alle activiteiten die je doet. Het zijn die activiteiten die je doet om innerlijk en uiterlijk in balans te zijn. Het combineert de twee eerdere principes en zijn ook een effect daarvan. Het gedrag dat je laat zien, de activiteiten die je doet, doe je met aandacht. Vanuit liefde en in balans met wat je weet, waarbij je open staat voor nieuwe ervaringen. Handelen naar eer en geweten. Goed zorgen voor jezelf, zodat je ook goed kunt zorgen voor anderen. Doe goed werk.

Voor leiderschap is dit ook een zeer belangrijk principe. Laat zien wie je bent en wat je doet. De waarden die je nastreeft zul je laten zien in je handelingen. Hoe je met mensen omgaat. Zowel binnen als buiten de organisatie. In je gezin en bij je vrienden. Zoveel verschil kan er niet zitten in de verschillende contexten waarin je je bevindt. Je kunt dat alleen doen als je dit met aandacht doet. Want je wilt weten of het effect wat je teweegbrengt ook wel is wat je wilt. Dat betekent dat je het tweede principe Yachay hanteert. Een beginner's mind. Open en zonder oordeel, flexibel met de bereidheid te leren.

Kawsay (kausaai)
Het vierde principe is Kawsay. De weg van het leven. De Q'ero gaan er vanuit dat alles leeft. Alles is energie. Dit is ook iets dat we terugvinden in de kwantumfysica. En dat alles met elkaar verbonden is en reageert op elkaar. Net zoals het water van Emoto dat onder invloed van intentie andere structuren laat zien onder de microscoop. Praktisch gezien leidt dit principe tot het respect voor al het leven en levensondersteunende factoren. Dat betekent dat net zoals in het Boeddhisme er respect is voor al het leven, zoals dieren en insecten. Maar ook dat er respect is voor die factoren die het mogelijk maken dat er leven is. Respect voor de Aarde, de lucht, de regen, de bergen en noem maar op. En alles reageert en is in interactie met elkaar. Zo is bijvoorbeeld communicatie een vorm van energieoverdracht tussen mensen die zeker levensbevorderend kan zijn.

Ayni (Aainie)
Het vijfde en laatste principe is Ayni. De weg van wederkerigheid. Een van de meest belangrijke principes bij veel natuurvolkeren. De balans tussen geven en nemen. Ayni geeft inhoud, een doel aan de eerste 3 principes. Het laat ze functioneren en geeft ze structuur. Het is de uitwisseling van energie, van gedachten, van diensten, producten en kennis tussen mensen, tussen mens en natuur en tussen dat wat we nog niet kennen. Deze wederkerigheid toont het respect dat er is voor het leven en de noodzaak die er is om elkaar te ondersteunen. Het laat ons denken in overvloed. En dat te delen wat we hebben vanuit de grond van ons hart.

In leiderschap betekent het dat je als leider zorgt voor een kader waarbinnen deze uitwisselingen op natuurlijke wijze kunnen plaatsvinden. Als iemand op communicatietraining is geweest, dan zorg je ervoor dat dat gedeeld wordt. Dat iedereen er van leert. Maar ook dat de onderlinge uitwisselingen van andere zaken, privé en zakelijk tot stand komen. Binnen organisaties en communities en kruislings tussen gezinnen en bedrijven. Tussen verschillende bedrijven en zelfs overheden.

Tenslotte
Dit is een korte introductie over leiderschap, bezien vanuit de de filosofie van de Q'ero. Binnen deze 5 principes is er nog veel te doen om er daadwerkelijk mee om te kunnen gaan. Mocht je vragen hebben, of hier eens binnen jouw bedrijf of voor jezelf iets mee willen, mail me dan. Het kan ook zeker iets voor jou betekenen.